Blair Witch Project

W 1999 roku po raz pierwszy usłyszałem o legendzie Blair Witch. Jako dziecko byłem przerażony historią o grupie młodych ludzi, który zaginęli w amerykańskim lesie. Informacje o tym, że odnaleziono nagrania z ich ostatniej wyprawy i że zostaną one pokazane w kinach były szokujące. Wiedziałem, że muszę obejrzeć Blair Witch Project i dowiedzieć się co czyha na nas w lasach. Z oczywistych powodów wszystkie informacje na temat legendy wiedźmy z Blair robiły na mnie olbrzymie wrażenie. W końcu ktoś udokumentował paranormalne zjawisko.

Jako dzieciak nie miałem pojęcia, że Blair Witch Project to fikcja. Później kiedy zrozumiałem, że jest to tylko film zafascynował mnie rozbudowana kampania marketingowa tego tytułu. Fikcyjne filmy dokumentalne na temat wydarzeń z filmu, tajemnicza strona internetowa ze skrawkami informacji. Dodatkowe publikacje przybliżające legendy związane z lasem. Do tego jeszcze sprytny pomysł z ukrywaniem aktorów grających w filmie i informowanie świata o tym, że bohaterowie naprawdę nie żyją. Nigdy wcześniej nie słyszałem o czymś takim i nigdy wcześniej ani później nie byłem wciągnięty w coś takiego jak kampania promująca ten tytuł. To sprawia, że niskobudżetowy amerykański horror stał się dla mnie i wielu innych osób czymś niezwykłym i naprawdę fascynującym. Jednak to tylko kolejny horror?

Blair Witch Project
Materiał promujący film.

„Prawdziwa” historia

Blair Witch Project rozpoczyna się informacją o tym, że w październiku 1994 roku trójka studentów zaginęła w lesie w stanie Maryland podczas kręcenia filmu dokumentalnego. Rok później ich nagranie zostało odnalezione. Założeniem filmu jest to, że dowiemy się jak i dlaczego studenci zaginęli.

Blair Witch Project
Główna bohaterka filmu.

Na początek poznajemy bohaterów filmu. Heather to dziewczyna odpowiedzialna za cały projekt i pomysł dokumentu na temat wiedźmy z Blair pochodzi właśnie od niej. Josh jest kumplem Ostatnim członkiem wyprawy jest Mike, który odpowiada za zdobycie kamery do nakręcenia dokumentu. Trójka wybiera się na miejsce i w wesołej atmosferze zaczyna kręcić swój dokument. Bohaterowie przeprowadzają kilka, krótkich wywiadów. Z nich dowiadujemy się o lokalnych miejskich legendach i tym, że część osób wierzy wi wiedźmę z Blair. Okazuje się też, że las był wcześniej miejscem serii okropnych morderstw.

Później bohaterowie trafiają do las gdzie zaczynają napotykać coraz dziwniejsze zjawiska. Postacie zaczynają zachowywać się w niecodzienny sposób i panikować. Na koniec trójka gubi się w lesie i nie potrafi odnaleźć drogi powrotnej. My mamy okazję obserwować to jak filmowcy zaginęli.

Pechowa wycieczka do lasu.

Wiele interpretacji wydarzeń

Ciekawym aspektem produkcji jest niejednoznaczność tego co widzimy na ekranie. Historia przedstawiona w Blair Witch Project nie ma definitywnego zakończenia ani konkretnego wytłumaczenia. To co dzieje się z bohaterami można zinterpretować na kilka sposobów. Dzięki temu istnieje sporo różnorodnych teorii na temat wydarzeń przedstawionych w filmie. Jest to o tyle ciekawe, że oryginalnie planowano coś bardziej konkretnego, ale drobne problemy przy produkcji wpłynęły na to co widzimy.

Nie ma więc żadnego widocznego potwora ani wiedźmy w bieli tropiącej trójkę filmowców. Jest to świetne rozwiązanie bo dzięki niemu film wydawał się bardziej realistyczny a zdarzenia jakie obserwujemy są prawdopodobne. No i jest miejsce na to by zastanawiać się czy las jest przeklęty? Czy grasują tam potwory lub wiedźma? Może jakiś dziwny kult dopadł naszą trójkę? A co jeśli któryś z bohaterów zaplanował wszystko by zamordować „przyjaciół”? Film pozwala nam na kombinowanie i tworzenie różnych wersji wydarzeń co przyczyniło się do żywotności legendy Blair Witch.

Blair Witch Project

Przełomowy film

Jest jeszcze aspekt popkulturowy całego przedsięwzięcia. Książki, filmy dokumentalne, komiksy, gry wideo to tylko wierzchołek góry lodowej Blair Witch. Tym co jest najciekawsze to jak szybko film przedarł się do popkultury. Masa parodii i filmów inspirowanych Blair Witch Project. Do tego produkcja ta rozpoczęła boom na filmy typu found footage, czyli takie gdzie oglądamy czyjeś nagrywki. Praktycznie każdy serial nawiązywał w jakiś sposób do opowieści o trzech studentach zaginionych w lesie. X-Files, Family Guy, The Simpsons czy Bones w swoich odcinkach wykorzystywały motywy właśnie z tego filmu. W ten sposób Blair Witch Project stało się rozpoznawalnym elementem popkultury, który przedarł się do wszystkich. W końcu nie każdy film może liczyć na całą masę pornograficznych wersji, do tego pełno parodii i specjalny odcinek Scooby Doo.

Blair Witch Project
Kudłaty chowa się przed wiedźmą?

Z dzisiejszej perspektywy niezwykle trudno jest pisać o Blair Witch Project. Mamy fenomen kulturowy i przełomowy marketing, którego nie da się powtórzyć. To sprawia, że 20 lat temu odbiór filmu był zupełnie inny. Po drugie Blair Witch Project było pierwszym filmem typu found footage, który przedarł się do popkultury. Wcześniejsze produkcje tego typu były raczej undergroundowymi horrorami skierowanymi do bardzo wąskiej grupy odbiorców. Guinea Pig 2 czy Cannibal Holocaust nie miały najmniejszej szansy przebić się do szerokiego grona widzów ze względu na tematykę i przedstawioną przemoc.

Podobnie jak w przypadku legendarnych produkcji jak Strefa Mroku mamy do czynienia z sytuacją, gdzie przez lata pojawiło się wiele parodii, kopii i produkcji budujących na pomysłach z Blair Witch Project. Z tego powodu czasem trudno jest w pełni docenić oryginalny tytuł i obiektywnie spojrzeć na to co uczynił on dla kinematografii.

Czy to jeszcze straszy?

Tylko jakie znaczenie ma to wszystko z perspektywy zwykłego widza? W końcu jeśli ktoś zazwyczaj odpala horror to robi to po to by się wystraszyć i przyśpieszyć pracę serca. Historia danej produkcji albo jej wpływ na kulturę nie ma tak wielkiego znaczenia. Dlatego też stajemy przed sporym problemem. Blair Witch nie jest filmem ponadczasowym. Ta produkcja pojawiła się na rynku w idealnym momencie i zyskała sławę dzięki genialnej kampanii marketingowej. Nie da się drugi raz wejść do tej samej wody, więc nasz odbiór filmu będzie inny niż w 1999 roku.

Blair Witch Project
Przerażające patyki.

Dlatego też z obecnej perspektywy mamy do czynienia z pseudodokumentem o grupie młodych ludzi szwendających się po lesie. Przez większość czasu niewiele się dzieje i obserwujemy trójkę wystraszonych bohaterów, którzy momentami zachowują się dziwnie. Na koniec nic nie zostaje wyjaśnione a my zostajemy pozostawieni z masą pytań i domysłów na temat fabuły. Trudno jest się tutaj wystraszyć czymkolwiek. No chyba że sami też kiedyś zgubiliśmy się w lesie i wiemy co mogą czuć osoby, które oglądamy na ekranie.

Legenda

The Blair Witch Project zasługuje na miejsce pośród najważniejszych horrorów w historii. Możliwe nawet, że film ten powinien znaleźć się na liście najważniejszych filmów wszech czasów. Jednak podobnie jak w przypadku dzieł sztuki The Blair Witch Project pasuje do muzeum lub podręczników. Film ten nie wystraszy już nikogo i nie zrobi na widzach większego wrażenia. Dla wielu osób będzie to nudne przegadane kino bez prawdziwego zakończenia. Nie jest jednak tak, że nie da się tego filmu oglądać. Przy odpowiednim nastawieniu spokojnie można się wciągnąć w to co widzimy na ekranie. Klimat, atmosfera zła osaczającego bohaterów i niesztampowe postacie sprawiają, że Blair Witch Project mimo upływu lat zachowuje część swoich walorów. Po prostu najeży liczyć się z tym, że produkcja ta nie należy już do najstraszniejszych rzeczy pokazanych na srebrnym ekranie. Otoczka nadająca temu filmowi unikatową grozę już dawno wyparowała. Dlatego w moim odczuciu jest to raczej pozycja wyłącznie dla największych kinomanów i fanów horroru, którzy lubią poznawać historię gatunku.

A co Ty o tym sądzisz?